Agnieszka Piejka - Jak kształtować kulturę pokoju w obliczu wojen i konfliktów?
W niniejszym artykule odpowiadam na następujące pytania: Czy w czasie naznaczonym wojną jest potrzebna edukacja na rzecz kształtowania kultury pokoju? Czy jest ona ważna? Czy jej obecność jest uzasadniona, czy też przeciwnie – wojna (nadchodząca, trwająca lub przed chwilą zakończona) podważa jej zasadność? Czy w sytuacjach zagrożenia nie powinniśmy skoncentrować się wyłącznie na wspomnianej edukacji dla bezpieczeństwa, by przygotować obywateli do możliwie skutecznej ochrony ich zdrowia i życia? Sprzężenie zwrotne pomiędzy tlącymi się, zagrażającymi lub trwającymi konfliktami a tzw. kulturą konfliktu wskazuje na zasadność edukacji na rzecz kultury pokoju w czasach naznaczonych wojną. By uzasadnić tę tezę, rozpoczynam od zdefiniowania pojęć podstawowych dla niniejszych rozważań, takich jak: pokój, kultura pokoju, edukacja dla bezpieczeństwa oraz edukacja na rzecz kultury pokoju. Następnie, powołując się na myśl izraelskiego badacza Daniela Bar-Tala, opisuję sprzężenie zwrotne pomiędzy realnymi konfliktami a „kulturą konfliktu”. Koncentruję się przede wszystkim na udziale edukacji w tym zjawisku. Podlegający rządzącym, upolityczniony system edukacji często pozostaje w służbie „kultury konfliktu” i wzmacnia zagrażające lub istniejące konflikty. Przeciwieństwem „kultury konfliktu” może być tzw. pośrednia edukacja na rzecz pokoju, a także działalność nauczycieli świadomych i zaangażowanych w promowanie kultury pokoju. Artykuł kończą przykłady konkretnych, oddolnych inicjatyw związanych z edukacją na rzecz kultury pokoju. Pokazują one jej efekty, lecz także trudności i wyzwania, z jakimi muszą mierzyć się ludzie, którzy się w nią zaangażują.
How to Shape a Culture of Peace in the Face of Wars and Conflicts?
In this article, I answer the following questions: Is education for the development of a culture of peace needed in a time marked by war? Is it important? Is its presence justified, or on the contrary, does war (impending, ongoing, or just ended) undermine its validity? In situations of danger, should we not focus solely on the aforementioned safety education to prepare citizens for the most effective possible protection of their health and lives? The phenomenon of feedback between smoldering, threatening, or ongoing conflicts and the so-called ‘conflict culture’ indicate the validity of education for a culture of peace in times marked by war. To justify this thesis, I begin by defining the basic concepts for these considerations: peace, peace culture, education for safety, and education for peace culture. Then, referring to the thoughts of Israeli researcher Daniel Bar-Tal, I describe the phenomenon of feedback between real conflicts and the ‘culture of conflict.’ I focus primarily on the role of education in this phenomenon, which makes the politicized education system, subject to the ruling powers, often serves the ‘culture of conflict’ and strengthen the existing or threatening conflicts. Her opposite may be the so-called indirect education for peace, as well as the activities of teachers who are aware of and are involved in promoting a culture of peace. The final part of the article includes examples of specific grassroots initiatives related to education for a culture of peace. They show its effects, but also the difficulties and challenges that people who become involved in it have to face.
Pobierz plik PDF.
Słowa kluczowe:
peace culture, war culture, education for peace, kultura pokoju, kultura wojny, edukacja dla pokoju