1/57 (2026)

Character education, rooted in neo-Aristotelian virtue ethics, is increasingly recognized as a vital component of holistic student development. This study investigates the attitudes, priorities, and mutual perceptions of parents (n = 162) and teachers (n = 138) in the Polish educational context. Utilizing a quantitative cross-sectional design as part of the European TEPACE project, this paper examines the outlook on specific virtues and the perceived tension between character formation and academic achievements. The findings reveal a clear consensus, with over 95% of both respondent groups endorsing the importance of character education in schools. Notably, when asked to prioritize between values, a majority of parents (58%) and teachers (62%) favoured cultivating good character over academic attainment. However, the study confirms the existence of a significant ‘misperception gap’: teachers predominantly believe that parents prioritize grades, whereas parents perceive teachers as primarily focused on exam results. This communication barrier suggests that the main obstacle to effective character education in Poland is not a lack of shared values, but a systemic failure in parent-teacher dialogue. Regarding implementation, teachers demonstrate a strong preference for a whole-school approach–embedding character development within the school ethos and across the curriculum–rather than as a standalone subject. The study also highlights a deficit in professional readiness, with over half of the surveyed teachers reporting no specific training in character education since their initial teacher education. These results underscore the urgent need for systemic teacher training and the creation of dedicated spaces for value-based communication. Such actions are essential for translating the theoretical assumptions of the National Curriculum’s preamble’ into actual, well-organised character formation within the Polish schooling system.

Postrzeganie edukacji charakteru przez rodziców i nauczycieli w Polsce

Edukacja charakteru, zakorzeniona w neoarystotelesowskiej etyce cnót, zyskuje na znaczeniu jako nieodzowny element holistycznego rozwoju ucznia. Wychodząc z tak nakreślonego paradygmatu, w artykule poddano analizie postawy, priorytety oraz wzajemne oczekiwania rodziców (n = 162) i nauczycieli (n = 138) funkcjonujących w polskim systemie oświaty. Większość grupy badawczej stanowiły zamężne kobiety w wieku 45–54 lata. Prace zrealizowano w modelu ilościowych badań przekrojowych w ramach europejskiego projektu TEPACE, koncentrując się na relacji między kształtowaniem charakteru a dążeniem do wysokich osiągnięć w nauce. Wyniki wskazują na wyraźny konsensus – ponad 95% respondentów z obu grup uważa, że kształcenie charakteru w szkołach jest bardzo ważne. Co istotne, w sytuacji wyboru między priorytetami większość rodziców (58%) i nauczycieli (62%) uznała kształtowanie dobrego charakteru za ważniejsze niż osiągnięcia w nauce. Mimo tej zbieżności badanie potwierdza występowanie istotnej „luki percepcyjnej” (ang. misperception gap): nauczyciele są przekonani, że rodzice przywiązują większą wagę do ocen szkolnych niż do kształtowania charakteru, jednocześnie rodzice postrzegają kadrę pedagogiczną jako zorientowaną głównie na wyniki egzaminacyjne. Ta bariera komunikacyjna pozwala sądzić, że główną przeszkodą w efektywnej edukacji charakteru w Polsce nie jest brak wspólnych wartości, lecz systemowy brak dialogu między kluczowymi interesariuszami. W odniesieniu do praktycznej implementacji nauczyciele popierają podejście całościowe (ang. whole-school approach) – oparte na etosie szkoły i integracji wartości z nauczaniem wszystkich przedmiotów – zamiast wprowadzenia edukacji charakteru jako osobnego przedmiotu. Wyniki ujawniają jednocześnie deficyt przygotowania zawodowego w tym obszarze – ponad połowa ankietowanych nauczycieli deklaruje, że od czasu ukończenia studiów kierunkowych nie przeszła żadnego specjalistycznego przeszkolenia w zakresie edukacji charakteru. Przedstawione dane uzasadniają pilną potrzebę systemowego wsparcia kompetencji nauczycieli oraz zintegrowanych działań komunikacyjnych wokół wspólnych wartości. Działania te są niezbędne, aby założenia teoretyczne zawarte w preambule podstawy programowej zyskały wymiar praktyczny i przełożyły się na rzeczywiste i zorganizowane kształtowanie charakteru w środowisku edukacyjnym.

Pobierz plik PDF.